- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 320
Alice in Wonderland & in Spiegelland
auteur : Lewis Carroll
vertaling: Robbert-Jan Henkes
uitgeverij Van Oorschot Amsterdam 2024
illustraties: John Tenniel, ingekleurd door Floris Tilanus
beoordeeld door Gerda Sterk
XXXXX
Dit sprookje voor kinderen én volwassenen is wereldberoemd en ook in het
Nederlands al vele keren vertaald. Deze uitgave is speciaal: de vertaling is in vlot,
modern Nederlands en de oorspronkelijke tekeningen werden ingekleurd. Bovendien
is het mooi uitgegeven met harde kaft.
Ik vertel heel in het kort de inhoud. Alice zit met haar zusje aan de waterkant en
verveelt zich. Dat verandert als er plots een wit, pratend konijn voorbij komt. Ze
volgt het tot in zijn hol, waar ze onstuitbaar naar beneden valt: "down the rabbit
hole" is in het Engels een vaste uitdrukking geworden, die refereert aan het zich
verdiepen in iets, of terechtkomen in een vreemde toestand. Alice komt ongedeerd
aan in een wondere wereld. Door uit een flesje te drinken wordt ze heel klein, door
een stukje cake te eten wordt ze heel groot. Dat is het begin van allerlei onzinnige
avonturen, waarbij opvalt hoe kalm en onbevreesd Alice is. Lewis Carroll laat haar
reageren als een verstandig, klein kind.
Er zijn vier verschillende stemmen aan het woord, legt de vertaler uit in het
Nawoord: " die van Carroll (op de achtergrond, peilend) , die van de verteller (die
reacties uitlokt), die van Alice Liddell (zoals de verteller haar plagerig opvoert) en
die van de verhaal-Alice (die Carroll expres niet laat samenvallen met Alice Liddell)
". Al die stemmen zijn intens vervlochten en maken het verhaal levensecht.
We kennen de personages intussen, ook vanuit de film van bv. de Disney studio's: de
Hoedenmaker, de Maartse haas, Homptie Domptie, de Hartenkoningin en vele
anderen. Dit moderne sprookje is niet alleen bedoeld voor kinderen. Er komt weinig
echte actie in, het draait om dialogen, om etiquette, identiteit en vooral over het
verschil tussen zin en onzin. Het bovennatuurlijke is afwezig, al gebeuren er
voortdurend onverklaarbare dingen. De Victoriaanse samenleving wordt door Carroll
op de korrel genomen via sprekende dieren en levenloze objecten, zoals
speelkaarten.
Kinderboeken zijn doorgaans moralistisch, maar ook daarmee steekt Carroll de
draak tot in het absurde. Een voorbeeld: de Hertogin gooit haar baby naar Alice, die
hem met moeite kan vangen. Ze zingt het tegenovergestelde van een lief slaapliedje,
waarvan het begin luidt: "Wees hardvochtig met uw blaag en geef hem voor zijn
niezen slaag... ", gooit hem woest in de lucht, zodat hij hard brult en schudt hem aan
het eind van elke zin stevig door elkaar.
De nieuwe uitgave maakt van dit boek een mooi geschenk. De vertaling is prima.
Henkes slaagt erin om de gedichten te vertalen en te laten rijmen. Zijn Nawoord licht
de achtergrond van het ontstaan van het verhaal toe en ook hoe de echte Alice
Liddell leefde en stierf. Hij gaat in op de gezagsondermijnende aspecten in het
verhaal en op het verdoken feministische karakter ervan. Het zou nuttig zijn het
Nawoord vooraf te lezen! Voor de (volwassen) liefhebbers zijn de Aantekeningen
interessant. Daarin lezen we allerlei wetenswaardigheden, die behoren bij het rode
nummer van de bladzijde. De Verantwoording onthult het aantal Engelse en
Nederlandse boeken die Henkes raadpleegde.
Lewis Carroll is een pseudoniem van de Engelse wiskundige Charles Lutwidge
Dodgson. Het eerste boek verscheen in 1865.
- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 334
INNERLIJKE KRACHT
TIJDLOZE LESSEN VOOR PERSOONLIJK LEIDERSCHAP
auteur Mark Tuitert & Marcus Aurelius
non-fictie , zelfhulpboek
uitgeverij MAVEN 2024
ISBN 978 94 9321 3850 2
beoordeeld door Gerda Sterk
XXX
Marcus Aurelius was een goede 2000 jaar geleden een Romeinse keizer die heerste
over miljoenen mensen, moest afrekenen met alles verwoestende epidemieën en
talrijke veldtochten leidde. Zijn naam klinkt in de 21ste eeuw nog altijd als een klok
en dat is voornamelijk vanwege zijn Meditaties. Dit zijn filosofische geschriften
waarin hij nadenkt over hoe hij moet handelen en toch een goed mens kan blijven.
De Stoïcijnse waarden leidden hem de weg.
Dat Stoïcijnse ideaal bood ook een waardevol houvast aan de jonge topschaatser, die
Mark Tuitert in 2002 was,. Met dit boek wil hij ons duidelijk maken dat wij allemaal
- en vooral leidinggevenden - gebaat zijn met de wijze woorden van de keizer,
gewoon omdat ze tijdloos zijn. Hij maakt het ons gemakkelijk: hij citeert uit
Meditaties, past toe wat hij eraan had en legt uit wat wij ermee kunnen doen. In het
voorwoord benadrukt hij dat het niet de bedoeling is om het hele boek in één keer uit
te lezen: "het is bedoeld om iedere dag te gebruiken, om stukken terug te lezen, op je
nachtkastje te leggen... Uit elk boek heb ik een korte meditatie gedestilleerd die aan
het eind van dat hoofdstuk staat." Die laatste opmerking is wat misleidend: het gaat
niet over een fragment uit de boeken van Aurelius.
De 12 hoofdstukken zijn meestal als volgt opgevat: de titel bevat de belangrijkste
gedachte, dan volgt wat M. Aurelius dacht en het belang ervan in het algemeen voor
hem en voor ons, moderne lezers. Pas dan komt de echte uitleg, voorafgegaan door
cijfers en sommige regels in het roze gedrukt. De cijfers leiden de citaten in, staan
niet op volgorde, maar ik heb de reden daarvan niet kunnen achterhalen. Wat tegen
een roze achtergrond gedrukt is, zijn de hoofdgedachten uit de citaten die de auteur
op het moderne leven zal toepassen.
Een voorbeeld. Hoofdstuk 5 komt uit boek 5. Titel: Omarm je tegenslagen. Op de
oneven bladzijde staat de korte samenvatting, op de even bladzijde staat een
tekening in rood, wit, blauw die een man met een spade voorstelt. Daaronder staat
een citaat. Het fragment van Aurelius staat in vettere druk dan de bedenkingen van
Tuitert. In dat fragment staat in het roze: "Wie zijn eigen ambacht liefheeft, spant
zich tot het uiterste in voor zijn werk, zonder te denken aan eten of baden". De
auteur legt uit dat toewijding en consistentie een vorm van zelfrespect zijn en dus
moet je opstaan en aan het werk gaan! Nummer twee staat er niet, maar onder
nummer drie heeft Aurelius het over wat je moet denken over wat anderen van je
denken. Tuitert ziet dit citaat als een aansporing om iets goeds te doen. Zo volgen er
nog 6 bedenkingen eer hij afsluit met een overzicht, gedrukt tegen een grijze
achtergrond, met vet gedrukte raadgevingen. Ik citeer: "Kijk naar de mensen om je
heen. Welke functie vervullen zij?... Bedenk nu wat jouw rol in dat geheel is."
Omdat Aurelius geloofde in goden die alles bestierden, vinden we die gedachte
regelmatig terug. De auteur volgt hem daarin niet, maar past die gedachte toe op de
natuur en de wetenschap. Wat Aurelius zegt over leiderschap kan elke moderne
directeur of directrice toepassen, zeker als het in het moderne kleedje van Tuitert
gegoten is.
Het is vooral de Stoïcijnse filosofie met de hoofdgedachten van o.a. rust, kalmte,
aanvaarding, nadenken, leven in het hier en het nu, die Tuitert toepast op zichzelf en
op het moderne leven. Hij belooft dat - als we die wijze woorden volgen - ze ons
innerlijke kracht zullen geven om opgewassen te zijn tegen verlies, tegen woede,
tegen stress en tegen allerlei voor- en tegenslagen. Het zou een manier van bewuster
leven kunnen worden.
Het is boek is mooi uitgegeven met een harde kaft.
Over Mark Tuitert
Mark Tuitert verbleef als schaatser 15 jaar aan de wereldtop en was na zijn topsportcarrière vastberaden
om ook op maatschappelijk gebied de top te bereiken. Mark rondde in 2016 de opleiding Sport, Business
en Leadership aan de Universiteit van Nyenrode af. Hij richtte in 2017 First Energy Gum op, waarmee hij
onder meer topsportend Nederland voorziet van energie en waar hij verantwoordelijk is voor de online
marketing. Via FitChannel motiveert Mark mensen om te trainen en gezond te leven en adviseert hij bedrijven op het gebied van vitaliteit.
- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 404
Intentioneel Leven
7 simpele gewoontes voor meer focus en geluk
auteur: Ernst-Jan Pfauth
non-fictie, zelfhulpboek
uitgeverij Maven 2024
ISBN 978 94 932 1386 9
beoordeeld door Gerda Sterk
XXX
Op de kaft van het boek zien we de foto van een man die uitstraalt wat hij
verkondigt: de auteur kijkt ons aan met een open, zelfverzekerde,
optimistische blik, waaruit relativerende humor straalt.
Hij schijnt te weten "waar je gelukkig van wordt. Waarom is het dan zo lastig
om er tijd voor vrij te maken?", aldus de tekst op de kaft. Wij weten dat ook: tijd
doorbrengen met familie en vrienden, anderen helpen, in een flow raken,
betekenisvol werk doen, dankbaar zijn voor de dingen die we al hebben.
Pfauth wil ons helpen en ontwikkelde 7 vliegwielen "waarmee je elke dag
prioriteit geeft aan wat jij belangrijk vindt". Ze zijn gemakkelijk te vinden aan
het eind van elk hoofdstuk, gedrukt op lichtgroen papier, gevolgd door een
samenvatting en goede raad om je doelen te halen.
Go with the flow
Ik geef als voorbeeld het eerste hoofdstuk. Onder de licht provocerende titel
"Omarm uitstelgedrag om vooruit te komen", vertrekt hij vanuit het voorbeeld
van Stefan Zweig die Rodin ontmoet in Parijs. Van die beeldhouwer leert Zweig
(en ook Pfauth) hoe uit opperste concentratie het werkelijke geluk voortkomt.
De moderne mens wordt voortdurend afgeleid door sociale media, televisie,
reclame, tablets en telefoons. In plaats van eraan te beginnen en in een goede
flow te geraken, stelt hij activiteiten uit die uitdagen en gelukkig maken. Op het
vliegwiel zien we hoe we gemakkelijker in actie kunnen komen: klein beginnen,
voldoening ervaren, groei van zelfvertrouwen, doorzetten. Dan volgen er vijf
manieren om in een flow te geraken, telkens met voorbeelden en toelichting.
Voldoening, innerlijke rust, dankbaarheid
In het volgende hoofdstuk leren we hoe we meer voldoening kunnen ervaren. In
hoofdstuk drie legt hij uit hoe we innerlijke rust kunnen vinden door verbinding
met anderen. De voorbeelden daarvan haalt hij hoofdzakelijk uit zijn eigen
leven en uit wat Maslow hem leerde. Bij de raadgevingen vinden we bv.: zoek
vrijwilligerswerk dat bij je past. In het volgende hoofdstuk beklemtoont hij dat
dankbaarheid belangrijk is. Hij raadt aan om in een notitieboek dagelijks drie
dingen op te schrijven waarvan je dankbaar wordt.
Geld maakt (niet) gelukkig
Geld is belangrijk, schrijft hij in hoofdstuk 5, maar enkel als je er slim mee
omgaat. Hij stelt zichzelf als voorbeeld: hij is een geslaagd ondernemer, die
heeft moeten leren hoe hij gelukkig werd van geld: door o.a. meer vrijheid te
creëren om te besteden aan wat hij belangrijk vindt (en dat is niet de nieuwste
GSM kopen!). Ook hoofdstuk 6 bewijst met voorbeelden wat hij wil zeggen: af
en toe nee zeggen creëert vrijheid en rust. Maar om te weten wanneer je nee
moet zeggen, heb je hoofdstuk 7 nodig: weet wat je wilt, dan leef je intentioneel
en ervaar je elke dag meer voldoening! In de conclusie herhaalt hij hoe hij zelf
de flow en de rust bereikte en "Ik ben nu 38 en durf voor het eerst te zeggen dat
geluk me niet meer ongezien voorbijvliegt." Doorheen de uiteenzetting raadt hij
dikwijls aan om dingen op te schrijven en dan liefst met pen en papier.
In de Noten vinden we per hoofdstuk waar hij de mosterd haalde. Bij de
geciteerde namen herkende ik enkel Kahneman, Pfauth zelf,
Maslow en D.F.Wallace.
Fraai uitgegeven boek met een stevige kaft, een QR-code en een sticker met de 7
hoofdpunten uit de 7 hoofdstukken.
- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 326
gedichten over de oude dag
diverse auteurs
gedichten
uitgeverij: Poëziecentrum vzw 2024
ISBN 978 90 5655 172 8
beoordeeld door Gerda Sterk
XXXX
Oud worden is het eindelijk vermogen
ver af te zijn van plannen en getallen...
aldus schrijft Ida Gerhardt op de eerste bladzijde, na het voorwoord van de samenstellers. Iedereen die veel jaren telt, zal dit beamen: er valt verantwoordelijkheid van je af. De dichters in deze bloemlezing zijn zelf oud als ze het gedicht schreven, getuige Stefan Hertmans: "Wat voor ons ligt is lang geleden, leven maakt stiller eens je dat begrijpt..."
Of Gerrit Kouwenaar: "Men moet zijn zomers nog tellen, zijn vonnis
nog vellen, men moet zijn winter nog sneeuwen.."
In mooie beeldspraak geven een tiental dichters en dichteressen weer wat er door hen heengaat als ze beseffen dat ze oud geworden zijn. Het zijn tegenstrijdige bespiegelingen. Ze zien er goede kanten aan, ze proberen letterlijk de poëzie ervan in te zien. Ze weten dat oud worden gelijk staat aan omgaan met verlies, maar ze zijn niet alles kwijt, want ze schrijven een gedicht dat getuigt van verbeeldingskracht!
Dit mooi uitgegeven boek verschijnt op initiatief van het internationaal onderzoekswerk CHARM. De bloemlezing maakt deel uit van het traject "Kunst is voor altijd" waarmee Amarant kunst en cultuur vanzelfsprekend wil maken, ook in woon-zorgcentra. Er is een Lezerscollectief dat de bundel daar zal verspreiden en misschien ook voorlezen en uitleggen, zodat er verrijkende gesprekken op gang komen. Jongere lezers zullen dit boek niet kopen, maar aangezien we kunnen spreken van een "vergrijzingsexplosie", zal er een groot geïnteresseerd publiek overblijven.
- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 294
GODDELOOS
Waarom we atheïsme nodig hebben
auteur: Stine Jensen
non-fictie
uitgeverij Prometheus 2024
ISBN 978 90 446 5762 3
beoordeeld door Gerda Sterk
XXXX
Nietzsche verklaarde God dood, maar het grootste deel van de wereldbevolking
is nog steeds gelovig en er worden vreselijke dingen gedaan in naam van het
geloof. Stine pleit voor een radicaal, maar toch teder atheïsme. Wat bedoelt ze
daarmee?
Dit boekje is de 31ste editie van NIEUW LICHT, "een filosofische
pamfletreeks waarin de eeuwenoude denktraditie wordt gecombineerd met het
nieuwe denken van onze tijd". De hedendaagse denker wordt een vraag
voorgelegd die al eerder aan de orde kwam, maar in een andere politieke en
maatschappelijke context. Coen Simon en Frank Meester leggen Stine de
volgende vraag voor: moeten we het nog altijd over het bestaan van God
hebben? Is hij niet dood? Of worden er in zijn naam nog vreselijke dingen
gedaan?
Stine Jensen is duidelijk: we hebben atheïsme nodig, we hebben het recht om
niet te geloven nodig. Dit standpunt verdedigt ze strijdvaardig, maar niet
militant. Het gesprek tussen gelovigen en niet-gelovigen is belangrijker dan het
verschil. Ze beschrijft hoe ze atheïst werd en dat maakt duidelijk dat ze niet
blind is voor de voordelen van een hechte gelovige gemeenschap. Ze is ook
feminist en kan niet voorbij aan het feit dat de grootste godsdiensten ervan
uitgaan dat de vrouw minderwaardig is aan de man. Er zijn soorten atheïsme.
Ze citeert vele denkers om dat aan te tonen, zowel die van het humanisme, het
existentialisme, de militante "Four horsemen", de zachtaardige Alain De Botton
of Rik Peels. Friedrich Nietzsche is het uitgangspunt, dus hij wordt veelvuldig
geciteerd. Er is een verschil tussen geloofskritiek en geloofsangst. Als je de
evolutietheorie niet meer mag onderwijzen van een religieus conservatieve
groep, dan is er iets mis. Er is de eindeloze discussie over de kleding van
moslima's. Islamitische organisaties beweren dat het verbieden van
gezichtsbedekkende kleding een heksenjacht zou zijn. Je hoort ze niet als het
gaat om de vrijheid van keuze, die de vrouwen in Iran of Nederland ontzegd is.
De neurowetenschapper Sam Harris zoekt vervanging van godsdienst in
spiritualiteit en meditatie, Alain de Botton omarmt de goede kanten van religie.
Over deze twee denkers wijdt de auteur uit en besluit dat voor niet-gelovigen
zingevende kaders heel nuttig kunnen zijn, o.a. voor jongeren die steeds meer
kampen met hun mentale gezondheid. Haar conclusie komt erop neer dat de
atheïst zichtbaarder moet gemaakt worden in het publieke debat.
De reeks boekjes richt zich tot een publiek dat wil nadenken. Engelse teksten
worden niet vertaald. De voorbeelden haalt ze uit de Nederlandse leefwereld en
politiek, maar die verschilt niet erg van de Vlaamse. In de Noten vinden we al
de referenties. Het fragment van Nietzsche (waarmee de gedachtegang begon)
vinden we achteraan, maar dat is wél vertaald. Geraadpleegde literatuur,
Denkers en een dankwoord beëindigen het boekje, dat je gemakkelijk in je
vestzak of handtas kan stoppen.
