- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 600
SPIEGELS VAN ROME
Gids in zeven eeuwig actuele thema's
auteur: Sandrina Bokhorst
non-fictie
uitgeverij Sterck & De Vreese 2024
ISBN 978 94 6471 151 6
NUR 680 I 693
beoordeeld door Gerda Sterk
XXXXX
Dit boek is niet zozeer een reisgids, dan wel een lees- en naslagwerk. We verkennen
de stad Rome aan de hand van zeven thema's of vraagstukken. Die thema's zijn
spiegels waarin we oude facetten ontwaren die van belang zijn voor het heden.
De naam is Caesar, Julius Caesar
Het zesde thema is leiderschap en waar waren er meer leiders met impact te vinden
dan in Rome? Al zijn de omstandigheden veranderd, de drijfveren zijn hetzelfde.
Leiderschap is de actieve component van macht. Kan een slecht persoon een goede
leider zijn? Is goed leiderschap een morele kwaliteit? "In Rome drukt macht zich uit
in steen" en nergens is er een uitgebreidere collectie aan herinneringsstenen dan in
deze stad. Bokhorst neemt je mee langs gebouwen, triomfbogen en standbeelden en
vertelt de verhalen die eraan vast hangen. We kennen allemaal Julius Caesar, maar
wisten we dat deze charismatische man een woordkunstenaar was? Weten we
waarom hij vermoord werd en hoe en door wie zijn moordenaars een voor een
werden uitgeschakeld? We lezen dat Vespasianus een keizer met gezond verstand
was, maar weinigen zullen weten dat hij veel te danken had aan een zekere
Mucianus. Van de oude keizers stappen we over op Victor Emmanuel II, de eerste
koning van Italië. Bokhorst pluist de geschiedschrijving na, ontwart het verschil
tussen het opgesmukte imago van de man en de incompetente luierik die hij in
werkelijkheid was en gaat dan over naar de fascistische leider Mussolini, evenmin
een goed voorbeeld van leiderschap terwille van het volk. Over negen geel omrande
bladzijden verspreid, volgen we haar op een rondleiding in het huidige Rome langs
de overblijfselen van wat ze in dit hoofdstuk besproken heeft.
De eeuwige stad
De zes overige thema's of spiegels bevatten veerkracht, kennis, seks (geslacht en
gender), perspectieven op het colosseum, toerisme en leiderschap volgens vrouwen.
Thema zeven heet: over het einde. De werkwijze blijft dezelfde: op een boeiende
manier vertelt de auteur over de geschiedenis, de mythen, de religies. Ze zet soms de
vele overleveringen naast en tegenover elkaar. Marcus Aurelius staat bekend als
filosoof, maar waarom voerde hij dan voortdurend oorlog? En wat hebben de
onderste stenen van de Passetto in de Engelenburcht (oorspronkelijk het mausoleum
van Hadrianus) te maken met de Gotische aanvoerder Totila in 542? Ze besluit elk
thema met een rondleiding door het huidige Rome waarin we ontmoeten wat we in
de bladzijden daarvoor leerden. Ik ben zeker dat een kenner van Rome nog plaatsen
en toegangen ontdekt die hij of zij niet kende. Als er bv. een standbeeld besproken
wordt, letten we op details: hoe kijkt de keizer, wat draagt hij om zijn schouders, wat
heeft hij aan zijn voeten, wat betekent het dat hij zijn arm licht gebogen houdt,...
De vele foto's zijn niet alledaagse toeristische beelden: op de piazza zie je
buurtbewoners die met elkaar aan het keuvelen zijn. Op de voorgrond van een foto -
met inkijk in het skelet van het Colosseum - zie je een massa toeristen in
winterkledij.
In haar inleiding legt Bokhorst uit hoe je dit omvangrijke boek best leest.
Topografische namen en namen van kerken dragen hun Italiaanse naam, klassieke
monumenten hun Nederlandse. De locaties zijn gemarkeerd in de tekst. Om niet te
verdrinken in jaartallen staan bij alle personen de geboorte- en sterfdatum vermeld,
maar bij koningen en keizers hun regeerperiode. Latijnse termen staan kort in de
lopende tekst uitgelegd en uitgebreider in de verklarende woordenlijst achteraan. Er
staan zelfs QR-codes die verwijzen naar een filmpje of muziekstuk. Via de code in
het thema Toerisme bv., zien we Peck en Hepburn bij de Muil van de Waarheid.
Bokhorst legt uit: "... antieke putdeksel... behoorde ... niet tot de vaste toeristische
plekken van Rome. Dat veranderde na de film...". De bibliografie bevat een
persoonlijke selectie van algemene naslagwerken en per hoofdstuk vind je nog ter
zake doende publicaties. Het boek sluit af met het onmisbare register.
Dit boek is te zwaar om in je handtas of rugzak te steken, het is eerder bedoeld om je
bezoek voor te bereiden, of om thuis te lezen en weg te dromen. Het gehanteerde
Nederlands is voor een keer geen vertaling en ligt dicht bij het Vlaams met
uitdrukkingen als "die een 'damnatio memoriae' aan hun broek kregen" of "wat je
zegt ben je zelf".
Het is in elk geval een schitterend cadeau voor belangstellenden.
Sandrina Bokhorst studeerde geschiedenis in Rotterdam, werkte als
communicatieadviseur, werd ondernemer en startte in 2006 een bedrijf dat Rome-
programma's en rondleidingen aanbiedt.
- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 663
auteur: Alain de Botton
non-fiction
uitgeverij: Atlas 2024
ISBN 9789045050935
beoordeeld door Gerda Sterk
XXXXX
Deze 14de druk bewijst dat de "heidense gebruikersgids" een groot publiek aanspreekt: "Proberen te bewijzen dat God niet bestaat kan een geliefd tijdverdrijf zijn voor atheïsten, ... maar hoe redeneer je verder als je hebt besloten dat Hij er niet is".
Vanaf het eerste hoofdstuk maakt de Botton duidelijk dat "geen enkele religie een van God gegeven waarheid bezit", maar dat de seculiere samenleving is verarmd, omdat "we afstand gedaan hebben van een aantal van de nuttigste en aantrekkelijkste aspecten van de godsdiensten".
In het boek onderzoekt hij die aspecten, waarvan het eerste de Gemeenschap is. Hij neemt een katholieke mis als voorbeeld: al is de verleiding om in slaap te vallen erg groot tijdens die lange ceremonie, het feit blijft dat mensen van alle standen, leeftijden, beroepen en inkomens er een samenwerkend geheel vormen. Uitgaande van het feit dat in het begin de mis een gemeenschappelijke maaltijd was, werkt hij een moderne variant uit: een 'agaperestaurant' waar vreemden bij elkaar zouden aanschuiven en zouden praten. 'Agapen' is het Griekse woord voor 'liefde'.
Het tweede aspect dat hij onderzoekt is Goedheid. Religies hebben altijd benadrukt hoe de leden van de gemeenschap zich moeten gedragen. De Botton kent de Joodse regels zeer goed. Behalve dat ze bepalen dat "we nooit aan tafel mogen gaan voordat we onze geiten en kamelen hebben gevoerd", vertellen ze ook specifiek hoe vaak mannen de liefde met hun vrouw moeten bedrijven en dat aantal verschilt per beroep. De libertaire samenleving gooit dit alles overboord, maar geeft niets in de plaats. Ook volwassenen moeten eraan herinnerd worden om moreel op het juiste pad te blijven en het christelijke bevel: "bemin uw naaste zoals uzelf" toe te passen.
- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 640
HET GROTE PUZZELBOEK VAN SHERLOCK HOLMES
10 MYSTERIEUZE CASES OM ZELF OP TE LOSSEN
auteur en samensteller: Tim Dedopulos
fictie
uitgeverij Luitingh-Sijthoff bv. Amsterdam 2024
ISBN 978 90 210 4943 4
NUR 493
beoordeeld door Gerda Sterk
XXXX
Sherlock Holmes is de bekendste detective ter wereld. Zijn observeringsvermogen is ongeëvenaard. Dr. Watson nodigt ons uit om mee te denken: kunnen wij de moord oplossen?!
Als ik-persoon beschrijft hij wat hij en zijn kompaan Holmes zien en horen. Samen met hen reizen we door Victoriaans Engeland met koets en paard. De kledij van de figuren benadert de mode van die tijd. De stijl van Dedopulos doet erg denken aan die van Conan Doyle en als er af en toe een woord staat dat Doyle zeker niet zou gebruikt hebben, zoals 'een kulverhaal' of 'Holmes had geen godsdienstige molecuul in zijn lijf', ligt het niet altijd aan de vertaling.
Elk verhaal bestaat uit drie delen. Na elk deel stelt Dedopulos ons een vraag en verwijst een paginanummer naar de oplossing achteraan. Natuurlijk heeft Holmes méér opgemerkt dan jij of ik (of Watson), zodat ik geen enkele vraag helemaal correct heb kunnen beantwoorden.
Dat staat het plezier van het lezen niet in de weg. Niet alleen is het prettig 10 nieuwe verhalen te lezen in de stijl van Sir Arthur Conan Doyle, maar het is vooral de vormgeving, de lay-out, die bijdraagt aan het plezier. Het boek heeft een stevige kaft, de bladzijden zijn allemaal bruin omrand en een beetje grafisch versierd, maar het zijn vooral de illustraties die opvallen. Op elke bladzijde staat een mooie, zogenaamde oude tekening, meestal in allerlei tinten bruin, die een personage of een plaats in het verhaal voorstellen. Holmes is herkenbaar aan pijp en pet, al ziet hij er meestal vrij oud uit. In bijna elk verhaal wordt een kopje thee geschonken, met een snuifje onderkoelde Britse humor erbij.
- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 648
Moederteit
OVER DE METAMORFOSE VAN ZWANGERSCHAP, GEBOORTE EN MOEDERSCHAP
auteur: Lucy Jones
non-fictie
uitgeverij Nieuwezijds 2024
ISBN 978 90 5712 599 7
NUR 860
beoordeeld door Gerda Sterk
moederteit (de, g.mv.) verschijnsel dat vrouwen die een kind baren allerlei veranderingen ondergaan waardoor ze tot moeder transformeren; matrescentie
Jones maakt al in haar inleiding duidelijk dat moeder worden en moeder zijn voor de vrouw diepe, blijvende, fysieke en psychische veranderingen inhouden (evenals in bv. de puberteit), waarmee de maatschappij nauwelijks rekening houdt. Het gevolg daarvan is dat moeders niet de aandacht krijgen die ze nodig hebben, met (postnatale) depressies tot gevolg.
Lucy Jones beschrijft die periode van zwangerschap, geboorte en moederschap in haar eigen leven en ondervraagt ook vele andere moeders. Het wordt duidelijk dat de westerse maatschappij niet alleen de impact van matrescentie op het leven van een vrouw onderschat, maar al vele generaties lang deze ingrijpende veranderingen enkel door een roze bril bekijkt: de vrouw moet gelukkig zijn met het kind, ze moet vreugdevol het ouderschap aanvaarden en ze moet zichzelf wegcijferen. Nergens hoor je of lees je over misselijkheid van de aanstaande moeder, de - bijna - ondraaglijke pijn die de geboorte met zich meebrengt of de honderden slapeloze nachten die een huilende baby veroorzaakt, het opgeven van werk, de sociale isolatie en het verlies van je jonge lichaam. De moeder krijgt de schuld als er iets misgaat en omdat ze onervaren is, zal er iets misgaan en zadelt ze zichzelf op met schuldgevoelens voor de rest van haar leven. Jones heeft eindeloos veel literatuur geraadpleegd over zwangerschap, borstvoeding, het juiste dieet, hoe omgaan met de baby. Ze rolt door de geschiedenis en vindt overal andere interpretaties, maar ze leest zowat overal dat ze fout bezig is/was. Zelden krijgt de moeder de aandacht die ze verdient, zodat die eenzaam worstelt met het enorme probleem: hoe houd ik mijn kind in leven op de beste manier?! Jones illustreert haar (meestal gerechtvaardigde) woede met wetenschappelijk onderzoek op biologisch, antropologisch en sociologisch vlak. Wat het psychische betreft, valt de naam "Freud" regelmatig, waaruit blijkt dat diens opvattingen voor haar waarachtig zijn. Wat me nog meer treft is het verhaal van haar eigen levenslange psychische aandoeningen, wat de hoofdzaak in het boek, nl. haar talloze negatieve matrescentie-ervaringen, heel wat minder algemeen maakt. Vandaar dat het boek van mij geen vijf sterren krijgt. Het verdient er zeker vier, want eindelijk wordt de roze zeepbel van de 'moederteit' doorprikt en is er aandacht voor de monumentale verschuivingen die het moederschap met zich meebrengt. Vele lezeressen/moeders hebben zich in dit verhaal herkend, getuige de talloze reacties. Moederschap is niet zo vanzelfsprekend als we graag denken: er is meer aandacht, respect en opvang nodig.
De lijst boeken in Noten, evenals de Index zijn bladzijden lang.
In het boek gebruikt de vertaling uitsluitend 'matrescentie'.
- Gegevens
- Geschreven door: Didier (De Wever)
- Categorie: Recensies
- Hits: 651
doodgewoon
Euthanasie
van Alzheimer
tot Zelfbeschikking
auteur: Barbara Ceuleers
non-fictie
uitgeverij: Ertsberg 2024
ISBN: 978 94 64750 67 6
beoordeeld door Gerda Sterk
Beoordeling: XXXXX
Vanaf de eerste bladzijden maakt Ceuleers duidelijk waar het haar om te doen is: "Eén van de belangrijkste voorwaarden om euthanasie te krijgen, is wilsbekwaamheid. En laat dat nu ook één van de dingen zijn die je verliest als je dement wordt". Dat hiaat in de wetgeving over euthanasie illustreert ze met getuigenissen, maar vooral met de impact die de te vroege dood van haar vader op haar maakte.
Omdat vader Jan Ceuleers de aftakeling van zijn eigen moeder heeft moeten aanzien, besliste hij (te) snel om zichzelf en zijn gezin dat te besparen. Onder de titel "Het eindige leven" stelt dochter Barbara voor wat er allemaal kan en niet kan als je niet meer zelf kan aangeven dat je je leven wil beëindigen. Ze interviewt professor Engelborghs, die haar vader begeleidde. Ze vertelt over familieleden die ook kozen voor euthanasie en die als "moedig" beschreven werden. In "De goede dood" beschrijft ze hoe de wetgevers staan tegenover euthanasie en via welk moeizaam proces de huidige wet tot stand kwam. Doorheen het boek benadrukt ze op verschillende bladzijden dat die wet dringend aan herziening toe is. Daarbij constateert ze dat het nog altijd de cd&v is die dwars ligt, omwille van zogenaamde ethische gronden. Wat de euthanasiewet inhoudt - en vooral niet inhoudt - beschrijft ze "in mensentaal".
De getuigenissen van mensen, die geleden hebben onder de onvolkomenheden van de huidige wet, staan doorheen het hele boek: het kunnen moeders zijn met ongeneeslijk zieke kinderen, of een dochter die haar vader te vroeg moest afgeven. Het lezen van hun lijdensweg laat niemand koud. Ook Tine Nys en Tom Mortier komen ter sprake, twee processen in verband met euthanasie. Omdat dementie leidt tot wilsonbekwaamheid, zodat de patiënt zijn leven niet meer in handen heeft, focust Ceuleers op die ziekte. Ze haalt symptomen aan, getuigenissen en ze benadrukt de leemte in de huidige wetgeving. Ze geeft raad wat je kan doen om je leven in eigen handen te houden. Ze interviewt bekende artsen, maar ook bv. Patrik Vankrunkelsven, huisarts, LEIF-arts en lid van de euthanasiecommissie.
Het boek zou gelezen moeten worden door (huis)artsen, dienstverleners in de zorg, door de huidige regering-DeCroo en de volgende (en dan vooral door de cd&v), door (katholieke) ziekenhuizen, door monseigneur Johan Bonny (bij wie ze op audiëntie mocht gaan) en door ons allemaal zodat we op tijd beslissingen kunnen nemen om een mooi en waardevol einde te plannen.
Over dit onderwerp lees je niet ter ontspanning. We weten twee dingen zeker: dat we geboren worden en dat we doodgaan, maar over dat laatste onderdeel van het leven hebben we het liever niet. Dit boek laat zien dat we dat wél zouden moeten doen, zo lang we dat nog kunnen. Barbara kan aangrijpend vertellen, maar ze kan ook haar kwaadheid laten doorklinken. Ze praat over dit onderwerp in een verzorgde spreektaal, zodat je af en toe denkt dat je bij haar aan tafel zit.
Jan Ceuleers was een graag geziene professor, maar ook als directeur televisie in de jaren 90 van de BRTN (nu VRT) werd hij geëerd. Tussen hem en zijn dochter Barbara heerste oprechte genegenheid. Dit boek schreef ze als eerbetoon aan hem, als verwerking van haar eigen rouwproces en in de hoop nog mee te maken dat de tekortkomingen in de wet veranderd worden.
